Elk jaar gaan er groepen mensen de wildernis van Canada in. Velen verdwalen of verliezen hun groep uit het oog. Individuen of kleine groepen komen in de problemen door verstuikingen, botbreuken of dergelijke. Wat de reden ook is, veel van deze mensen overlijden, omdat ze niet op tijd gevonden worden. Doordat de slachtoffers vaak geen satelliet telefoon bij zich hebben, kunnen ze zelf geen hulp inroepen. Er moet vaak een groot gebied uitgekamd worden door de reddingsploeg om de mensen weer terug te vinden.
Hoe dit in zijn werk gaat, heb ik hieronder beschreven. Tijdens mijn stage in Canada heb ik zelf deelgenomen aan een Search and Rescue-actie.
De psychologie van de mens als men verdwaalt
Een persoon die verdwaald is in de wildernis begint als een dwaas zijn weg te zoeken. Hier kiest men niet voor de eenvoudigste weg, maar juist door de bosjes. Onderzoek heeft uitgewezen dat mensen, die verdwaald zijn, in kringen blijven lopen. Zelfs als hij in een shock verkeerd waar hij geen hoop meer heeft, herkent hij niet de weg om eruit te komen ook al ziet hij dit. Sommige mensen worden zelfs met volledige uitrusting en eten dood gevonden.
Omhoog of omlaag
Onderzoek heeft aangetoond dat volwassenen in paniek voor de makkelijkste weg kiezen, dat is dus naar beneden. Kinderen kiezen juist een plek om zichzelf te verstoppen, daar denken ze veilig te zitten. Dus kijk uit naar grotten, overhangende bosjes/takken waar je onder zou kunnen gaan zitten als je een kind zoekt.
Kinderen van 1-6 jaar lopen juist naar boven; kinderen van 7-12 jaar traverseren op een berg; en kinderen vanaf 13 jaar kiezen meestal om naar beneden te lopen of er moet een makkelijkere weg zijn.
De aantrekking van water
De meeste mensen worden aangetrokken door water, voornamelijk omdat men dorst heeft, maar het werkt ook rustgevend. Veel mensen hebben ervan gehoord dat als je maar ver genoeg stroomafwaarts loopt, dat je dan uiteindelijk uit het bos komt. Check van tevoren dus op de kaart waar alle meren, rivieren en andere waterstroompjes lopen. Een andere goede reden om daar te zoeken is dat je daar duidelijke sporen kan vinden.
Irrationele angst
Angstige kinderen reageren na een dag niet meer op hun naam. Na twee dagen reageren de meeste angstige volwassenen ook niet meer. In sommige gevallen verstoppen de mensen zich, omdat ze denken dat de redders hun pijn willen doen.
Voorbereiding
1. Tijdschema.
Zet een tijdschema op van tijd tot tijd wat er moet gebeuren.
2. Verzamel belangrijke informatie over de vermiste personen.
Leeftijd; kleur kleding; psychische en mentale gesteldheid; kunnen reageren op geluidssignalen; laatste punt gezien; kans om levend te vinden. Verzamel informatie in en om het gebied. Voordat men gaat zoeken, verzamelt men zoveel mogelijk informatie over de omstandigheden betreffende de vermiste personen. Interview personen afzonderlijk zonder ze in een bepaalde richting te duwen. Informatie over schoeisel is een van de meest belangrijke, omdat de afdruk van de vermiste persoon iets is wat je hopelijk als eerst zal vinden. Type schoen, maat, hoe oud en beschrijving van de zool en draagpatroon (supinatie= naar buiten lopen /pronatie= naar binnen lopen).
3. Maak een strijdplan.
Om te weten wat te doen, moet men meer informatie hebben over de vermiste personen.
|
Categorie van vermiste personen |
Type zoekactie |
|
Volwassenen of kinderen die waarschijnlijk nog reageren op geluid (meest efficiënte optie) |
A. Geluidszoekactie |
|
Volwassenen of kinderen die normale buitensportkleding dragen (rood, blauw, grijs, zwart) |
B. Standaard zoekactie |
|
Volwassenen of kinderen die extreem felle kleding dragen (fluorescerend of erg lichte kleuren) |
C. Visuele zoekactie met hoge slagingskans |
|
Bewusteloze personen of personen die donkere kleding dragen (bruin, kaki, donkergroen) |
D. Visuele zoekactie met lage slagingskans |
|
Vermiste personen die waarschijnlijk dood zijn |
E. Lichaamszoekactie |
De Geluidszoekactie is 3 tot 4 keer zo effectief als de
visuele zoekacties. Bestudeer en analyseer het terrein:
- Gemiddelde snelheid van vermist persoon;
- Psychische en mentale conditie van vermist persoon;
- Hoe lang al vermist?;
- Laatste punt gezien;
- Waarschijnlijke richting of route van vermist persoon;
- Natuurlijke obstakels;
- Gevaarlijke gebieden;
- Weersomstandigheden.
Verdere studie van de kaart en het terrein;
- Vegetatie;
- Berg/heuveltoppen;
- Rivieren en rivieroversteekplaatsen;
- Hutjes en verstopplaatsen;
- Mogelijke kampeerplekjes.
Bij ruig bergachtig terrein: zoeksnelheid is 0,20-0,40 km/uur. Bij bosachtig
gebied: zoeksnelheid is 1,0 km/uur. B.v. De vermiste persoon is volwassen en
1 dag vermist, dus het is in dit geval zinvol om zoekactie A=
Geluidszoekactie uit te voeren. We hebben het zoekgebied bepaald en dit is
118 meter. Als je kijkt naar de tabel, betekent het dat we 55 % kans hebben
om de persoon te vinden.
Kijk hier
naar de tabel
Berekening om te bepalen hoeveel zoekers men nodig heeft:
Berekening als men een beperkt aantal zoekers heeft:
Met 20 zoekers kan men dus een gebied van 2,27 km2 uitkammen. Bij een groter
zoekgebied verdeelt men het gebied in zoekzones van 2,27 km2.
4. Bepaal plaats en tijd van het strijdplan.
5. Coördineren met andere eenheden. Politie, medische
service, leger, luchtmacht, mariniers, brandweer.
6.t/m 9 Uitrusting en gereedschap & Provisie, keuken
en voedselvoorraad & Transport & Communicatie.
Welk vervoer en genoeg benzine, speciale persoon- en groepsbenodigdheden,
welke vorm van communicatie?
|
Persoonlijke uitrusting |
Groepsuitrusting |
|
Identificatieplaatje en fluitje |
Transport, klim- en brandweeruitrusting |
|
Tent, slaapzak, matje |
Tent, latrine gordijn |
|
Backpack, dagrugzak |
EHBO-trommel |
|
Mes, bord, mok, keukengerei, thermosfles |
Keukengerei en zeiltje |
|
Kleding, toiletgerei, insectenverdelger |
Stretchers, matrassen |
|
Touw 10 m/ 8 mm en 2 carabiners |
Radio’s/portofoons, verrekijker |
|
Notebook, pen en potlood |
Zagen en bijlen, benzine |
|
Benzine, lucifers |
Geweer en kogels |
|
Kompas en kaarthouder |
Duikuitrusting |
|
EHBO-trommel |
Winteruitrusting (sneeuwschoenen, ski’s) |
|
Zaklamp en batterij |
Tafels, stoelen |
|
Zonnebril, reparatiedoos |
Parachute |
|
Camera, verrekijker |
Tape, bakens, vlaggen, zaklamp/lantaarn en batterij |
Afhankelijk van persoonlijke keuze en organisatiestructuur benodigdheden
voor SAR-actie
9. & 11. Plaats en tijd van vertrek en aankomst.
Tijd en plaats bepalen.
12. Zet een commandopost op.
Radio, tijdschema, slaapplaats, rust- en eetplaats, bergplek voor spullen/benodigdheden.
Je hebt dus mensen nodig die het transport verzorgen, zoekers, basisleider,
logistiek manager, keukenpersoneel, uitrustingsmana-ger, radio-operators en
zonemanagers. Zo verdeel je de taken, zodat er een hoge slagingskans is tot
het vinden van de vermiste personen. Zonemanagers bewaken het gebied waar
men met een groepje van drie man lopen, allemaal 20 meter uit elkaar speuren
ze een gebied af. De zonemanager houdt in de gaten dat ze niet van het
gebied/ de zone afwijken.
13. Zend een snel zoekteam uit.
Om een overzicht te krijgen van het te onderzoeken gebied/terrein wordt er
een verkenning uitgevoerd om een beter zoekplan te maken. Het zoekteam zoekt
naar open plekken en mogelijke plekken waar vermiste personen te vinden zijn.
a. Zoekteam: 1 Teamleider/radio operator, 2 zoekers en
zoekhonden.
b. Benodigdheden: Persoonlijke uitrusting (om 48 uur in de wildernis te
kunnen verblijven), voedsel, EHBO, kaarten, kompas, radio, fluitje,
vergrootglas, tape, flashlight, verrekijker, spotting scope.
c. Noteer alle gegevens: Hutjes, mogelijke kampeerplekjes, rivieren, meren,
stroompjes, gevaarlijke plekken, bergpassen, markeren gezochte plekken,
rapporteren van elk bewijs, tijd en locatie aan de basisleider.
14. Zet de gebieden waar te zoeken af.
Als de planning klaar is, is het tijd om het gebied te verdelen.
- Markeer het terrein en verdeel het in stukken;
- Zet wegen en paden af en beman deze als het mogelijk is;
- Beman observatieposten in open terrein;
- Hang lichtjes/bakens op heuvels en bergtoppen ‘s nachts;
- Zet het gebied af met tape o.i.d.;
- Verdeel het gebied in zoekzones (zone A, B, C, etc.);
- Elke zone verdeeld in 3 zoekgebieden;
- De zoekers zijn verdeeld in 3-man teams;
Elke zoeker begint op een bepaald punt b.v. 20 meter uit elkaar.
15. Maak het gedetailleerde plan af, noem plan en
sluit gebieden uit.
Logisch nadenken waar iemand juist wel of niet naartoe zal lopen. Elk
zoekteam heeft een zonemanager die portofooncontact heeft met de
commandant(en).
Praktijkvoorbeeld stage Canada juli 2004
SEARCH & RESCUE Training. We kregen uitleg op een stukje strand hoe mensen
lopen die vermoeid zijn en hoe we een voetafdruk met dat looppatroon kunnen
onderscheiden van iemand die normaal wandelt. Voor de com-municatie in het
veld maakten we gebruik van portofoons. Daar moesten we eerst ook even voor
oefenen, want een duidelijke korte communicatie is van essentieel belang.
Gonda: “Hier Gonda voor Bas.”
Bas: “Hier Bas voor Gonda.”
Gonda: “Bas, hier Gonda op coördinaat 8VNA56729743(eight, Victor etc. in
engels) hebben we een kampvuur gevonden.”
Bas: “Gonda, hier Bas ik begrijp de coördinaat 8VNA56729743 kampvuur.”
Gonda: “Bas, hier Gonda we wachten hier totdat jullie er ook zijn.”
Bas: “Gonda, hier Bas we komen eraan uit.”
Gonda: “Bas hier Gonda uit.”
We hadden een kaart met de route, welke de vermiste jongens zouden lopen,
gekregen van de RCMP (politie) te Atlin en van daaruit gingen we te werk. We
hadden ook een lijstje met gegevens wat ze aan hadden, beschrijving hoe ze
eruit zagen (donker/licht haar etc.) en welke kennis ze van het gebied en
kaart en kompas e.d. hadden. Met een busje werden we gedropt op het
beginpunt van waaruit de twee vermiste figuren (Marc, de gids speelde dat)
waren vertrokken. Backpack gevuld met tent, slaapzak, kleding, instant
maaltijden en een strijdplan. In teams gingen we aan de slag en we oefenden
zo allemaal als commandant. Samen met Jan en een aantal mannen onder ons
kamden we een bepaald gebied af. We werkten met het doorgeven van
coördinaten en hadden een GPS tot onze beschikking. Dit apparaat is
essentieel in een dicht bebost gebied te Canada. Doordat het signalen van
verschillende satellieten ontvangt, kun je je exacte positie, waar ook ter
wereld, bepalen. Een Geluidszoekactie (sound sweep) hoort ook bij de
zoekactie. We liepen in rijen naast elkaar om een bepaald gebied af te
struinen en hopelijk de vermiste persoon zo te vinden. Een commandant in het
midden en de rest om de 3 meter ernaast gelijk lopen. De commandant gaf aan
wanneer we mochten lopen en elk groepje van 3 had een eigen zonemanager die
in de gaten hield of je nog in linie lag met de rest. We stopten om de
zoveel stappen en dan moesten we 2 minuten op ons fluitje blazen. Daarna
waren we 1 minuut stil en dan gaf de commandant weer aan of we verder konden
lopen. Hier en daar was het niet eenvoudig om door te lopen, want dan kwam
ik precies bij een aantal bomen uit of hoge struiken. Daaronder heb ik
steeds goed moeten kijken of ik Marc dus zag liggen. Hij kon zich namelijk
wel verstopt hebben. Wat een bijzondere ervaring, Marc hebben we prompt
voorbij gelopen. Zo zie je maar weer hoe moeilijk het is en hoe klein de
kans is om iemand levend uit de wildernis te redden.
Kijk hier naar
een search & resque patroon
Personen gevonden:
Medisch rapport opmaken.
• Naam, datum, tijd, leeftijd, sekse, locatie,
ophaalpunt;
• Hoe is de persoon er aan toe? Pijn waar en schaal van 1-10 hoe erg? Tijd.
• Geschiedenis van eerder ziek zijn. Tijd.
• Vitale functies, polsritme, huidskleur, temperatuur, pupilstand. Tijd.
• Geschiedenis allergie, medicatie?
Conclusie:
Het vinden van vermiste personen in Canada blijkt dus veel moeilijker te
zijn dan een zoekactie op de Utrechtse Heuvelrug. Doordat de gebieden in
Canada zo uitgestrekt zijn, is de kans klein om iemand (levend) te vinden.
Door een Search and Rescue-actie mee te hebben mogen maken, heb ik een beter
idee gekregen hoe complex zo’n reddingsactie in zijn werk gaat.